To θέμα του Canon στον Χάρι Πότερ

«Καταπληκτικό το Hogwarts Legacy. Το ευχαριστήθηκα». «Ναι ρε φίλε, αλλά δεν είναι κανονική η ιστορία…». «Πήγα στο Λονδίνο και είδα το θεατρικό. Για fan fiction, ωραίο ήταν». «Τι λες ρε συ; Αφού η ίδια η Rowling έχει εμπλακεί με την ιστορία….». Οι παραπάνω διάλογοι αποτελούν αρκετά συνηθισμένο φαινόμενο μεταξύ των φανατικών του Χάρι Πότερ. Και η αλήθεια είναι πως το τι είναι canon ή όχι στον Χάρι Πότερ, δηλαδή για ένα franchise που, υπό την ομπρέλα του Wizarding World, επεκτείνεται συνεχώς, δεν έχει ακόμα λυθεί πλήρως…

Με τον όρο Canon εννοούμε το υλικό, το οποίο διαμορφώνει την «επίσημη» ιστορία, τα «επίσημα» γεγονότα και την «επίσημη» εκδοχή για ό,τι σχετίζεται με τον μαγικό κόσμο. Ωστόσο, καθώς δεν υπάρχει μία πραγματικά επίσημη πηγή, οι απόψεις διίστανται και τα «στρατόπεδα» ποικίλουν. Έτσι, μπορεί κάποιος να συναντήσει φανς του Χάρι Πότερ που θεωρούν canon μόνο τα 7 βιβλία ή/και ότι έχει γράψει η ίδια η Rowling, απορρίπτοντας τις ταινίες, τα video games κ.ά, φανς που δεν τους νοιάζει ιδιαίτερα, αρκεί να έχουν περισσότερο υλικό σχετικό με τον μαγικό κόσμο, φανς που ξεψαχνίζουν κάθε λεπτομέρεια και την τοποθετούν χρονικά, με τάξη και ακρίβεια, αλλά και φανς που απλώς έχουν δει τις ταινίες και είναι πλήρως ευχαριστημένοι.

Μία ιεράρχηση τριών επιπέδων

Νομίζω ότι κανένας δεν μπορεί να αμφισβητήσει ότι η βάση των πάντων είναι τα 7 βιβλία. Η υποσημείωση, όμως, εδώ έγκειται στη γλώσσα. Για παράδειγμα, στην ελληνική μετάφραση των βιβλίων, το όνομα του Voldemort έχει αποδοθεί ως Άντον Μόρβολ Χέρτ. Στα αγγλικά, όμως, είναι Tom Marvolo Riddle. Αντίστοιχα, ενώ στα αγγλικά το Χόγκουαρτς λέγεται Hogwarts, στα γαλλικά λέγεται Poudlard. Επομένως, κατά κοινή ομολογία, ναι τα βιβλία είναι η βάση των πάντων, αλλά τα «πρωτότυπα» βιβλία, δηλαδή στην αγγλική γλώσσα. Επιπρόσθετα, σημαντικό ρόλο διαδραματίζει και η ίδια η Rowling, με τα διάφορα άλλα βιβλία της, όπως «Το Κουίντιτς ανά τους αιώνες», «Οι ιστορίες του Μπίντλ του Βάρδου», αλλά και με τα σενάρια των ταινιών Fantastic Beasts, τις εξτρά πληροφορίες που παρέχει μέσω του επίσημου site της, του twitter, του wizardingworld.com κ.ά.

Γενικότερα, στην προσπάθεια ιεράρχησης των πηγών από τις οποίες αντλούμε πληροφορίες για τον μαγικό κόσμο, θα έλεγα ότι περισσότερο σύμφωνο με βρίσκει η ιεράρχηση που αξιοποιεί το Harry Potter Wiki και η οποία έχει την εξής μορφή:

Το πρώτο επίπεδο περιλαμβάνει όλο εκείνο το υλικό και τις πληροφορίες που προέρχονται από τη δημιουργό του κόσμου, δηλαδή την Rowling. Σε αυτό το επίπεδο βρίσκονται:

Τα 7 βιβλία.
Τα βιβλία «Το Κουίντιτς ανά τους αιώνες», «Φανταστικά Ζώα και Που Βρίσκονται» και «Οι Ιστορίες του Μπιντλ του βάρδου».
Τα κείμενα από τις κάρτες των σοκολατένιων βατράχων.
Το Harry Potter Prequel.
Τα τρία e-books του Pottermore.
Το επίσημο site της Rowling και το twitter της.
Τα κείμενα της που υπάρχουν στο wizardingworld.com (πρώην Pottermore).
Τα ντοκιμαντέρ, οι εκθέσεις και οι συνεντεύξεις της.
Η ιστορία από το θεατρικό «Ο Χάρι Πότερ και το Καταραμένο Παιδί».
Τα σενάρια από τις τρεις ταινίες των Fantastic Beasts.

Το δεύτερο επίπεδο περιλαμβάνει υλικό που βασίζεται στη δουλειά της Rowling και στο οποίο η ίδια είχε κάποια εμπλοκή. Εδώ υπάγονται:

Οι 8 ταινίες Χάρι Πότερ.
Οι 3 ταινίες Fantastic Beasts.
Το περιεχόμενο του wizardingworld.com (πρώην Pottermore).
Τα βιβλία που αναφέρονται στη δημιουργία των ταινιών.
Οι εκθέσεις που σχετίζονται με τις ταινίες.
Τα θεματικά πάρκα.
Το σενάριο του «Ο Χάρι Πότερ και το Καταραμένο Παιδί».

Στο τρίτο και τελευταίο επίπεδο εντάσσονται όλα τα licensed μέσα, δηλαδή που έχουν την άδεια της Rowling ή της Warner Bros για να αξιοποιούν στοιχεία του σύμπαντος του Χάρι Πότερ. Εδώ λοιπόν συναντάμε:

Τα Video Games που βασίζονται στις 8 ταινίες.
Τα υπόλοιπα Video Games, όπως τα Hogwarts Legacy, Hogwarts Mystery, Wizards Unite και Magic Awakened.
Τα διάφορα επίσημα merchandise.

Η «γραμμή» του PotterGeeks

Φυσικά, ο κάθε άνθρωπος είναι ελεύθερος να αποδέχεται ό,τι θέλει και να θέτει τα δικά του κριτήρια. Στο κάτω κάτω, σημασία έχει να μπορούμε όλοι να απολαμβάνουμε τον μαγικό κόσμο και ό,τι αυτός μας προσφέρει. Παρόλα αυτά, θεώρησα σκόπιμο να ξεκαθαρίσω τη θέση μου -και θεωρώ ότι μιλώ εξ ονόματος και όλης της ομάδας του PotterGeeks- σχετικά με το πώς σκέφτομαι εγώ προσωπικά το τι είναι canon και τι όχι.

Για μένα, canon είναι κάθε στοιχείο, γεγονός, ιστορία, χαρακτήρας, αντικείμενο κλπ, από όποιο μέσο και αν προέρχεται (βιβλίο, ταινία, video game, mobile game κλπ), αρκεί αυτό να είναι licenced ή από επίσημη πηγή και να μην αντικρούει κάτι που προηγουμένως έχει εδραιωθεί ή αναφερθεί, ενώ σε περιπτώσεις διχογνωμίας έχω στο μυαλό μου την ιεράρχηση που αναφέρεται παραπάνω. Για παράδειγμα, δεν δέχομαι την εκδοχή της πρώτης ταινίας, που θέλει τον Fluffy (Λουλούκο), να κοιμάται από την άρπα που συνέχιζε να παίζει, αλλά την εκδοχή του βιβλίου, που εξηγεί το σημαντικό ρόλο που έπαιξε η φλογέρα που έδωσε ο Χάγκριντ στον Χάρι. Αυτό, βέβαια, δεν σημαίνει ότι δεν απολαμβάνω την ταινία, αλλά αντιλαμβάνομαι ότι βλέπω μια εναλλακτική εκδοχή.

Αυτό που θέλω να πω είναι ότι, για μένα, αν κάτι δεν είναι τελείως εκτός πραγματικότητας, δεν αναιρεί κάτι και μπορεί να εξηγηθεί έστω και μερικώς από το φτωχό μου το μυαλό, δεν θεωρώ ότι πρέπει να το σβήσω από το Canon. Για αυτό και στο PotterGeeks θα διαπιστώσετε ότι ασχολούμαστε με όλο το φάσμα του μαγικού κόσμου, ακολουθώντας όμως το σκεπτικό που μόλις σας ανέφερα.

Αντί επιλόγου

Οι απόψεις διίστανται, αλλά αυτό δεν νομίζω ότι είναι απαραίτητα κακό, διότι μέσω του διαλόγου για το τι είναι ή τι δεν είναι canon, μας δίνεται μία ακόμα ευκαιρία να ασχοληθούμε με τον μαγικό κόσμο. Ίσως μία καλή λύση θα ήταν μία «επίσημη» πηγή, είτε αυτή θα ήταν η Rowling είτε η Warner Bros, να ορίσει τι ακριβώς περιλαμβάνει το canon και τι όχι, ούτως ώστε -τουλάχιστον- να υπάρχει μία κοινή βάση για όλους… Μέχρι τότε, προσωπικά υποστηρίζω ότι θα πρέπει να βλέπουμε τα πράγματα λίγο πιο ανοιχτά και με καλή διάθεση. Γιατί μόνο έτσι δεν θα στερούμαστε τη χαρά της επέκτασης του Wizarding World.