Τα φαντάσματα στον μαγικό κόσμο

Ο μαγικός κόσμος είναι γεμάτος από πλάσματα, μαγικά φυτά, αλλά και… φαντάσματα. Τα τελευταία δεν λειτουργούν -συνήθως- στον μαγικό κόσμο όπως τα έχουμε εμείς στο μυαλό μας. Αντιθέτως, πολλά από τα φαντάσματα μπορεί να είναι φιλικά ή/και βοηθητικά σε πολλές περιπτώσεις.

Στον μαγικό κόσμο, τα φαντάσματα είναι ένα τρισδιάστατο διάφανο αποτύπωμα ενός πεθαμένου μάγου ή πεθαμένης μάγισσας, το οποίο συνεχίζει να υπάρχει στον κόσμο των ζωντανών. Εν αντιθέσει με την αντίληψή μας, οι μαγκλ δεν είναι σε θέση να γίνουν φαντάσματα, ενώ οι σοφοί μάγοι και μάγισσες επιλέγουν συνειδητά να μην γίνουν φαντάσματα. Ουσιαστικά, φαντάσματα γίνονται όλοι όσοι έχουν ορισμένες «εκκρεμότητες», είτε με τη μορφή φόβου, ενοχής, μετάνοιας ή απροκάλυπτης προσκόλλησης στον υλικό κόσμο, οι οποίοι αρνούνται να προχωρήσουν στην επόμενη διάσταση. Ως εκ τούτου, τα φαντάσματα δεν γνωρίζουν τίποτα για τη μετά θάνατον ζωή, ενώ κάποιοι αργότερα μετανιώνουν που έγιναν φαντάσματα αντί να προχωρήσουν.

Έχοντας επιλέξει ένα αδύναμο ομοίωμα της θνητής ζωής, τα φαντάσματα είναι περιορισμένα ως προς το τι μπορούν να βιώσουν. Συγκεκριμένα, στα φαντάσματα δεν απομένει καμία σωματική απόλαυση, με τις γνώσεις και τις οπτικές τους να παραμένουν στο επίπεδο που είχαν κατά τη διάρκεια της ζωής τους. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα οι παλιές τους δυσαρέσκειες να συνεχίζουν να τα ενοχλούν μετά από αρκετούς αιώνες. Ακόμα όμως και στο μοναδικό θέμα που «γοητεύει» τους περισσότερους ανθρώπους, το πώς δηλαδή είναι να πεθαίνει κάποιος, τα φαντάσματα δεν είναι αντάξια των προσδοκιών. Και αυτό διότι δεν μπορούν να δώσουν μια λογική απάντηση σχετικά με το πώς είναι να πεθαίνεις, ακριβώς επειδή έχουν επιλέξει αντί γι’ αυτό, μια φτωχή εκδοχή της ζωής.

Αξίζει στο σημείο αυτό να σημειωθεί πως, ανάλογα με τις συνθήκες της ψυχής του ατόμου, αυτό μπορεί να μην είναι σε θέση να επιστρέψει ως φάντασμα. Ένα παράδειγμα αποτελεί η αυτοακρωτηριασμένη ψυχή του Βόλντεμορτ, η οποία ήταν παγιδευμένη στην αιωνιότητα σε μία κατάσταση μεταξύ ζωής και θανάτου, οπότε δεν θα μπορούσε ποτέ να γίνει φάντασμα. Ωστόσο, παρότι ο φόνος διασπά την ψυχή, η αληθινή μεταμέλεια μπορεί να τη θεραπεύσει, επιτρέποντας στο άτομο να επιστρέψει ως φάντασμα. Αυτό ακριβώς συνέβη με την περίπτωση του Ματωμένου Βαρόνου, του φαντάσματος του Σλίθεριν. Τέλος, σύμφωνα με τον Hagrid, σε πολλά φαντάσματα αρέσουν τα κρίνα.

Οι ικανότητες που διαθέτουν

Τα φαντάσματα μπορεί να μην είναι «ζωντανά», βρίσκονται όμως στον κόσμο των ζωντανών και, όπως είναι λογικό, μπορούν να τον επηρεάζουν ως έναν βαθμό με τις ξεχωριστές ικανότητες που διαθέτουν. Αρχικά, αν κάποιο ζωντανό πλάσμα περάσει μέσα από ένα φάντασμα, έχει την αίσθηση ότι περνάει μέσα από παγωμένο νερό, ενώ τα φαντάσματα με τον καιρό εκκρίνουν εκτόπλασμα στα μέρη όπου συχνάζουν. Παράλληλα, έχουν την ικανότητα να «γεύονται σχεδόν» τα φαγητά, η οποία μάλιστα ενισχύεται με τη χρήση πικάντικων ή σάπιων τροφών. Σύμφωνα με τα W.O.M.B.A.T., τα φαντάσματα είναι πιθανό να μπορούν να μετακινούν τα υγρά ή τα αέρια στοιχεία. Επίσης, βάσει του Pottermore, η παρουσία των φαντασμάτων κάνει τις φλόγες μπλε, η οποία υπό φυσιολογικές συνθήκες είναι η πιο δυνατή φωτιά από άποψη θερμότητας. Εντούτοις, τα φαντάσματα είναι γνωστό πως κάνουν την ατμόσφαιρα κρύα, επομένως το φαινόμενο αυτό μπορεί να υποδηλώνει ότι οι φλόγες «κρυώνουν».

Επιπρόσθετα, τα φαντάσματα δεν έχουν βάρος, μπορούν να πετούν σε όποια κατεύθυνση θέλουν και μπορούν να μετακινηθούν χρησιμοποιώντας ρεύματα αέρα και νερού. Όπως είναι λογικό, τα φαντάσματα δεν μπορούν να καταστραφούν (καθώς είναι ήδη νεκρά), αλλά, όπως μαθαίνουμε από το βιβλίο «Ο Χάρι Πότερ και η Κάμαρα με τα Μυστικά», μπορούν να μαρμαρώσουν από το βλέμμα ενός Βασιλίσκου και να επανέλθουν με τη χρήση του ειδικού φίλτρου αποκατάστασης από Μαδραγόρα, αν και το πώς ακριβώς τους χορηγείται το φίλτρο δεν είναι σαφές. Επιπλέον, τα φαντάσματα μπορούν να απωθηθούν από το μαγικό φως (π.χ. από το ξόρκι Lumos) αλλά και με το καθαριστικό ξόρκι Skurge, το οποίο φυσικά εξαφανίζει και το εκτόπλασμα που πιθανώς να έχουν αφήσει.

Τέλος, τα φαντάσματα είναι γνωστό ότι προσελκύονται από μια συγκεκριμένη περιοχή, η οποία συχνά πρόκειται για την τοποθεσία του θανάτου τους. Σε μια τέτοια περίπτωση, λέγεται ότι το φάντασμα «στοιχειώνει» την εν λόγω τοποθεσία, με την οποία φαίνεται να έχουν μια ιδιαίτερη σύνδεση, καθώς είναι δυνατό να δεσμευτούν εκεί με μαγικό τρόπο. Υπάρχει βέβαια και η πιθανότητα τα φαντάσματα να συνδεθούν με κάποιον καθρέφτη, με αποτέλεσμα να δημιουργηθεί αυτό που ονομάζουμε «στοιχειωμένος καθρέφτης».

Ενδιαφέρουσες λεπτομέρειες για τη «ζωή» τους

Οι μάγοι και οι μάγισσες είναι πολύ πιο επιρρεπείς σε αυτό που εμείς οι μαγκλ ονομάζουμε παραφυσική δραστηριότητα. Αυτό σημαίνει ότι εκεί που κάποιος μαγκλ μπορεί να αισθάνεται ότι ένα στοιχειωμένο μέρος είναι κρύο ή ανατριχιαστικό, ένας μάγος ή μία μάγισσα είναι σε θέση να βλέπει και να ακούει ξεκάθαρα το/τα φάντασμα/τα. Συνεπώς, όσοι μαγκλ επιμένουν ότι έχουν την ικανότητα να βλέπουν πεντακάθαρα τα φαντάσματα είτε απλώς ψεύδονται είτε στην πραγματικότητα είναι μάγοι που επιδεικνύονται, παραβιάζοντας όμως κατάφορα το Θέσπισμα περί Μυστικότητας της Διεθνούς Ομοσπονδίας Μάγων. 

Επίσης, το Υπουργείο Μαγείας διαθέτει κάποιον βαθμό εξουσίας και δικαιοδοσίας στα φαντάσματα. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί αυτό της Μυρτιάς που Κλαίει, η οποία εξαναγκάστηκε να επιστρέψει στον τόπο του θανάτου της, δηλαδή το Hogwarts, όταν παρεμπόδισε τον γάμο του αδερφού της Όλιβ Χόρνμπι. Σημειώνεται εδώ πως σε ό,τι αφορούσε τα φαντάσματα, υπεύθυνο είναι το Τμήμα Πνευμάτων του Τμήματος Ρύθμισης και Ελέγχου των Μαγικών Πλασμάτων του Υπουργείου Μαγείας.

Επιπλέον, τα φαντάσματα στον μαγικό κόσμο της Rowling φαίνεται να γιορτάζουν την ημέρα του θανάτου τους, ενώ τείνουν να είναι αρκετά ευαίσθητα σε σχέση με τον τρόπο με τον οποίο πέθαναν, δείχνοντας μεγάλη διστακτικότητα όταν τους ρωτούσαν οι άλλοι. Ένα ακόμα ενδιαφέρον στοιχείο είναι ότι τα φαντάσματα μπορούσαν να στέλνουν γράμματα μεταξύ τους, τα οποία είναι διάφανα για τους ζωντανούς και μπορούν να διαβαστούν μόνο από τα ίδια.

Τέλος, το Χόγκουαρτς αποτελεί κατοικία πολλών φαντασμάτων, με κάθε κοιτώνα να διαθέτει ένα δικό του, το οποίο χρησίμευε πολλές φορές ως εκπρόσωπος, οδηγός ή αγγελιαφόρος. Άγνωστο παραμένει αν η θέση του φαντάσματος κοιτώνα υπάρχει και στα άλλα μαγικά σχολεία.

Βλέπουμε λοιπόν ότι τα φαντάσματα αποτελούν κομμάτι του μαγικού κόσμου, αλληλεπιδρούν με αυτόν και διαθέτουν τις δικές τους μοναδικές ικανότητες. Πολλές φορές, μάλιστα, αναλαμβάνουν σημαντικούς ρόλους, όπως αυτός του αγγελιαφόρου ή, στην περίπτωση του Καθηγητή Μπινς, διδασκαλίας, διαφέροντας παρασάγγας σε σχέση με ό,τι πιστεύουμε εμείς οι κοινοί θνητοί.